جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى

128

ميزان الملوك والطوائف وصراط المستقيم في سلوك الخلائف ( فارسى )

كه دانا بهر كار باشد تمام * به دانا سپارد زمانه لگام ز دانا توان يافت آرام دل * ز نادان نبايد كسى كام دل چنين خواندم از دفتر حق نوشت * كه دانا بود بىگمان در بهشت پادشاهى كه بدون وزير باشد و بتواند كه پادشاهى را نمايد مخصوص به خداوند عزّ و علا مىباشد . چنان كه فرموده است وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً « 1 » يعنى نمىباشد از براى خداوند شريك و وزير در ملك و پادشاهى و نمىباشد از براى او ولىّ يعنى متوجه شونده امرى از راه ذلّ و عجز و محتاج بودن به ولىّ . بلكه از براى او ولىّ و خليفه مىباشد و ليكن از راه منتفع شدن بندگان به فيض و تدبير او مگر به وساطت اولياء و خلفاء چنان كه سابقا در باب خلافت تحقيق آن نموده شد . بزرگ و عظيم بدان خداوند را به بزرگى و عظيمى و بدان كه او اجلّ و اقدس است از حاجت داشتن به شريك و گرفتن ولىّ و وزير . پس هر پادشاهى از مخلوقات و از ماسواى خداوند ، احتياج به وزيرى كه پشت ، كمك و شريك در پادشاهى او باشد ؛ مىباشد و از اينجاست كه حضرت موسى عليه السّلام سؤال نمود از خداوند تبارك و تعالى به فرموده وَ اجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي هارُونَ أَخِي اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي وَ أَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيراً وَ نَذْكُرَكَ كَثِيراً إِنَّكَ كُنْتَ بِنا بَصِيراً « 2 » . يعنى خداوندا ، قرار بده از براى من وزيرى را كه از اهل خودم و مثل خودم صالح و كاردان باشد و آن هارون است برادر من تا آنكه محكم و قوى گردانم به واسطه آن ، پشت خود را و شريك نمايم او را در امر نبوت و سلطنت خود تا آنكه به واسطه وزارت و شركت بتوانم كه تسبيح و اطاعت نمائيم تو را بسيار و خوب و ياد بنمائيم تو را بسيار خوب . يعنى امر نبوت و سلطنت و خلافت را درست و تمام بجاى توانيم آورد . به درستى كه تو مىباشى و بوده‌اى دانا و بينا به حال ما بندگان كه بدون وزير ، معين و شريك نمىتوانيم كه هيچ امرى

--> ( 1 ) . فرقان : 2 ( 2 ) . طه : 29 - 35